◐ Shell
reader mode source ↗
پرش به محتوا
ویکی‌پدیادان، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
Republic of the Sudan
جمهورية السودان
Jumhūriyyat as-Sūdān
  (عرب)
Sudan بایراغی
بایراق
Emblem of Sudan
Emblem
شوعار: النصر لنا (عرب)
"An-Naṣr lanā"
"Victory is ours"
میلی مارش: 
Sudan in dark green, disputed regions in light green.
Sudan in dark green, disputed regions in light green.
Location of Sudan
پایتخت
و بؤیوک شهری
خرطوم
15°38′N 032°32′E / 15.633°N 32.533°E / 15.633; 32.533
رسمی دیللر
دین
Islam
دمونیم(لر)Sudanese
دؤولتDominant-party فدرال حوکومت semi-presidential republic
 President
Omar al-Bashir
Bakri Hassan Saleh
Bakri Hassan Saleh
Hassabu Mohamed Abdalrahman
قانون اوقانیNational Legislature
Council of States
National Assembly
Formation
3500 BC
1504[۲]
1820
1899
 Independence (from the بؤیوک بریتانیا and میصر)
1 January 1956
9 January 2005
 Secession of جنوبی سودان
9 July 2011
اراضی
 جمعی
۱٬۸۸۶٬۰۶۸ km2 (۷۲۸٬۲۱۵ sq mi)Convert internal error: unknown message (15th)
جمعیت
 2016 تخمینی
39,578,828[۳] (35th)
 2008 census
30,894,000 (disputed) [۴]
 سیخیلیق
۲۱٫۳/km2 (۵۵٫۲/sq mi)Convert internal error: unknown message
جی‌دی‌پی (PPP)2017 تخمینی
 جمعی
$186.715 billion[۵]
 آدام‌باشی
$4,578[۵]
جی‌دی‌پی (نامینل)2017 تخمینی
 جمعی
$115.874 billion[۵]
 آدام‌باشی
$2,841[۵]
جینی (2009)35.3[۶]
اورتا
اچ‌دی‌آی (2015)Increase 0.490[۷]
آشاغی · 165th
پول واحیدیSudanese pound (SDG)
چاغ بؤلگه‌سیUTC+2 (CAT)
تاریخ فورمتیdd/mm/yyyy
سوروجولوک طرفیright
تیلفون کودو+249
ایزو ۳۱۶۶ کودوSD
اینترنت ال‌تی‌دی.sd, سودان.
سودان بایراغی
سودان نقشه‌سی

سودان جومهوریتی آفریقانین شومال شرقینده یئرلشن بیر اؤلکه‌دیر و اونون پایتختی خرطوم شهریدیر. سودانین ۳۰ میلیون ۸۹۴ مین نفر جمعیتی واردیر و اونون پول واحیدی سودان پوندودور. بۇ اؤلکه‌نین خالقی‌نین یوزده ۹۷ سیندن چوخو موسلماندیرلار.[۸] ۲۰۰۵-نجی ایلدن قاباق عرب دیلی سودانین تکجه دیلیدی؛[۹] آما بۇ ایلدن سوْنرا عرب و اینگیلیس دیلی ایکیسی بیرلیکده بۇ اؤلکه‌نین رسمی دیللری اوْلدولار.[۱]

ایندیلیکده سودان آفریقانین اوچونجو و عرب دونیاسی‌نین ایکینجی بؤیوک اؤلکه‌سیدیر. بۇ اؤلکه آفریقانین و عرب دونیاسی‌نین ان بؤیوک اؤلکه‌سیدی؛ آما ۲۰۱۱-نجی ایلده جنوبی سودان بیر سسوئرمه نتیجه‌سینده بۇ اؤلکه‌دن آیریلدی.

بو اؤلکه‌نین آدی عربجه اوْلان «بلاد السودان» عیبارتیندن آلینیب کی «قره‌لر یوردو» معناسیندادیر. سودان ۱۹۵۶-نجی ایلده اؤز موستقیللیگینی اینگیلیستاندن اله گتیردی. بۇ اؤلکه موستقیللیگیندن سوْنرا همیشه ناآراملیق و داخیلی ساواشا شاهید اوْلوب و تکجه ۱۹۷۲-نجی و ۱۹۸۳-نجی ایللر آراسیندا آرام فضایا مالیک اوْلوبدور.[۱۰] سودانین نیظامی اسلام شریعتی اساسیندا قویولوبدور. بۇ اؤلکه ایکی داخیلی ساواش و دارفور ساواشینی تجروبه ائدیب و قوومی تمیزله‌مه و برده‌دارلیغلا درگیردیر.[۱۱]

ایداری فیساد شاخیصلرینده سودان دونیانین ان فاسید اؤلکه‌لریندن بیری –ایداری فیساد و ایختیلاس میزانی نظریندن– ذیکر اوْلونوبدور.[۱۲] دونیا آجلیغی شاخیصی اساسیندادا سودان دونیانین بئشینجی آجلیغی گئنیش اوْلان اؤلکه‌سیدیر و بیر خطرلی وضعیتده‌دیر.[۱۳]

منبعلر

[دَییشدیر]
  1. 1 2 2005 constitution in English. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2013-05-30. یوْخلانیلیب31 May 2013.
  2. Rayah, Mubarak B. (1978). Sudan civilization. Democratic Republic of the Sudan, Ministry of Culture and Information. p. 64.
  3. World Population Prospects: The 2017 Revision. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division.
  4. "Discontent over Sudan census". News24. Agence France-Presse. Cape Town. 21 May 2009. http://www.news24.com/World/News/Discontent-over-Sudan-census-20090521. Retrieved 8 July 2011.
  5. 1 2 3 4 Sudan. International Monetary Fund.
  6. Gini Index. World Bank. یوْخلانیلیب2 March 2011.
  7. 2016 Human Development Report. United Nations Development Programme (2016). یوْخلانیلیب21 March 2017.
  8. Sudan Overview. UNDP Sudan. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2012-06-05. یوْخلانیلیب20 June 2012.
  9. Leclerc, Jacques. L'aménagement linguistique dans le monde, "Soudan" (French). Trésor de la langue française au Québec. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2012-10-23. یوْخلانیلیب31 May 2013.
  10. موطالیعاتی و تحقیقاتی آفران موؤسیسه‌سی. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2014-04-08. یوْخلانیلیب2015-09-01.
  11. 2009 U.S Dept of State Human Rights Report: Sudan
  12. Corruption Perceptions Index 2013. Full table and rankings Archived 2020-04-25 at the Wayback Machine.. Transparency International. Retrieved: 4 December 2013.
  13. Welthungerhilfe, IFPRI, and Concern Worldwide: 2013 Global Hunger Index - The challenge of hunger: Building Resilience to Achieve Food and Nutrition Security. Bonn, Washington D. C., Dublin. October 2013.