| بخشی از مجموعه مقالههای |
| انسانشناسی دین |
|---|
 |
| انسانشناسی فرهنگی و اجتماعی |
آیینها کارهای نمادین، متعارف و مرسومی هستند که در جوامع انسانی برای بهره گرفتن از نیروهای فراطبیعی انجام میشوند.[۱]
رهبری و اجرای آیینها میتواند به دست افراد خاص آن جامعه (مانند کاهنان، غیبگویان، جادوگران و ساحران و شمنها) انجام شود یا افراد عادی نیز آن را انجام دهند. بهطور مثال در حلقه فراهان رهبری مراسم آیینی بر عهده شعبدهچیان است. همچنین ممکن است آیینها بهطور آشکار یا در خفا انجام شوند.[۱]
ادبیات و اشعار آیینی، در طول تاریخ بخش مهمی از آیینها بوده است. سید محمد امین کشکولی که به دستور شیخ فراهان از ورود به مراسم سماع منع شده بود، در قرن نهم هجری سروده است:
در حلقه فراهان ما را گذر ندادند، گر تو نمیپسندی تغییر ده قضا را
رفتارهای آیینی برای جلوگیری از خطر
[ویرایش]مناسک میتواند به افراد کمک کند تا بر انواع دیگر ترس و اضطراب غلبه کنند. روانشناس فرهنگی، میشل جی. گلفاند میگوید: «در مناطقی که بلایای طبیعی و بیماری رایج است و خطر خشونت و بیماری زیاد است، جوامع تمایل دارند مقیدتر شوند؛ به این معنی که هنجارهای اجتماعی قویتر و تحمل کمتری برای رفتار انحرافی دارند. آنها همچنین تمایل بیشتری به مذهبی بودن دارند و اولویت بالایی برای رفتارهای مناسکی قائل هستند. وقتی همهٔ ما بهطور همزمان حرکت میکنیم، یا همان اعمال را به روشی قابل پیشبینی انجام میدهیم، همانطور که مناسک اغلب نیاز دارند، میتواند یک حس اطمینانبخشی از با هم بودن ایجاد کند و در مواجهه با خطر، همکاری گروهی ممکن است موضوع مرگ و زندگی باشد.»
انسانشناس هلندی، کارل ون شایک معتقد است که بسیاری از آیینهای اجتماعی از زمانی که انسانها زندگی در گروههای بزرگتری را آغاز کردند، بهویژه پس از اینکه کشاورزی باعث شد جمعیتهای بزرگتری در یک مکان زندگی کنند، سرچشمه گرفتهاند. او میگوید: «این تصمیم سرنوشتساز انسانها را در معرض انواع خشونتها، فاجعهها و بیماریها قرار داد، از درگیریهای درون گروهی گرفته تا جنگ بین گروهها تا بیماریهای عفونی که میتوانست به سرعت در تمام روستاها گسترش یابد. انسان تمایل داشت هر بدشانسی را به عنوان کاری تعبیر کند که یک روح، یک شیطان یا خدا در رابطه با او انجام میدهد، شاید به این دلیل که رفتار ما آنها را ناراحت و ناراضی میکند؛ بنابراین انسان سعی کرد راهی برای انجام کارهایی پیدا کند که از تکرار چنین بلایایی جلوگیری نماید.»
کریستین لگار، دانشمند شناختی از دانشگاه تگزاس، ۲۶۹ آیین مرتبط با بارداری و تولد را مستند کرده است. او میگوید: «بیشتر آنها تلاشهایی برای اجتناب از پیامدهای منفی هستند.»[۲]
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- 1 2 ویراسته مایکل پین، فرهنگ اندیشه انتقادی، از روشنگری تا پسامدرنیته، ترجمهٔ پیام یزدانجو، شابک 964-305-700-3
- ↑ Vernimmen, Tim (2021-01-12). "Why do humans embrace rituals? Disease and danger may be at the root of the behaviors". Science (in English). Retrieved 2024-12-11.
| کتابخانههای ملی | |
|---|---|
| سایر | |
