◐ Shell
reader mode source ↗
Прејди на содржината
Од Википедија — слободната енциклопедија
Алис Хачинсон
Роден(а)август 12, 1874(1874-08-12)
Далхауси, Индија
Починал(а)1953
НационалностБританско
ЗанимањеДоктор
НаградиОрден Свети Сава трет ред

Алис Хачисон (родена 12 август 1874 – 1953) била британска лекарка која служела во Балканската војна и Првата светска војна. Таа беше една од првите жени што водела болничка единица за време на војната[1] и била наградена со српскиот орден Свети Сава.[2]

Ран живот и образование

[уреди | уреди извор]

Алис Мерион Хачисон е родена на 12 август 1874 година во Далхаузи, Индија. Нејзиниот татко, Џон Хачисон, бил мисионер кој што работел во Индија за црквата во Шкотска, додека нејзината мајка беше Маргарет Ендру.[3][4][5] Таа се школувала во Бичвуд во Мофат,[6] и во Бриџ оф Алан.[3]

Група на женски болен и ранет конвој корпус во кампот во Радлет во 1912 година.

Хачинсон станала докторка по дипломирањето на Универзитетот во Единбург во 1903 година, а после две години се здобила со диплома за доктор по медицина.[7] Потоа, таа била доктор задолжен за диспанзерот Џон Стрит во Единбург, болница која обезбедувала бесплатна медицинска нега. Таа била во Индија, каде што служела за време на епидемија на колера што ја погодила земјата.[8]

Хачисон била една од трите жени лекарки кои отпатувале во Бугарија како дел од корпусот на женски болни и ранети конвој. Корпусот, кој бил формиран од Мејбел Сент Клер Стобарт, бил речиси содржан од само жени, со исклучокот на тројца мажи. Единицата поминала пет недели во земјата и ги лекувала ранетите и болните како резултат на војната. Тие заминале по потпишувањето на примирјето.[9][10]

Првата светска војна

[уреди | уреди извор]

Таа била волонтер на избувнувањето на Првата светска војна за шкотските женски болници за странска служба (ШЖБ) и исто така била првиот лекар од ШЖБ испратена во Франција и првично била сместена во Булоњ, Франција. Додека се барало зграда за сместување на болницата, избувнала епидемијата на тифус меѓу белгиските бегалци во Кале. Таа заедно со уште еден лекар и десет медицински сестри ги лекувала пациентите. Била забележана по тоа што имала најниска стапка на смртни случаи поради тифус во нејзината болница.[11][12][13]

Мај 1915 година, Хачисон и нејзината единица, наречена Единица Лондон-Велс, биле испратени во Србија. На пат таму, тие застанале во Малта под британска контрола. Биле приведени од британската војска и им било наредено таму да ги лекуваат ранетите. Ова било единствениот пат во војната каде ШЖБ официјално ги лекувале британските ранети.[14] :1060

По две недели во Малта, тие пристигнале во Србија за да ја подигнат болницата со 40 шатори во Ваљево. [15] :239-240[16] Во октомври, инвазијата на германските и австроунгарските сили влегла во Србија, што ја натерало војската да се повлечат. По инвазијата на Бугарија, српската војска решила да се повлече преку Албанија. Хачинсон била решена да не ја следи српската војска и останала со своите пациенти. Таа била заробена од австроунгарските сили на 15 ноември 1915 година. Заедно со членовите на нејзината единица, поминала три месеци интернирана во Унгарија, каде што ја запознала Керолин Метјус, која била заробена во Србија откако на сличен начин престојувала со пациенти во Ужице и ѝ се судело за „шпионажа“. Таа викала „Како си, Твиги!“. (моминското презиме на Метјус било Твиги).[17] Таа успешно се залагала за целото нивно ослободување, повикувајќи се на Женевската конвенција. Во февруари 1916 година, тие биле испратени преку границата на Швајцарија, пристигнувајќи назад во Англија на 12 февруари.[15] По враќањето од Србија, таа била наградена со Орден Свети Сава (трет ред) за водење на една од единиците што се грижеле за ранетите српски војници. [2] Весникот Скотсман објавиле опширно интервју со Хачисон во февруари 1916 година, за време на кое таа ги опишала нејзините искуства, вклучително и нејзиното заробеништво од Австријците, кога дел од патувањето на заробениците било во железнички кутии за коњи. За време на нивните два месеци под стража, тие смислиле живи слики, облекувајќи се на пример како кајзерот и императорот Франц Јозеф.[18]

Подоцнежниот живот

[уреди | уреди извор]

Хачисон се преселила во Лондон, Англија по крајот на Првата светска војна, каде што таа работела во неколку болници и починала на 79-годишна возраст во 1953 година.[8]

  1. Leneman, Leah (1994). „Medical women at war, 1914–1918“. Medical History. Cambridge University Press (CUP). 38 (02): 160–177. doi:10.1017/s0025727300059081. ISSN 0025-7273. PMC 1036842.
  2. 1 2 „Serbian Decorations for Scottish Women“. Dundee Evening Telegraph (12287). 1916-04-14. стр. 1. Посетено на 2018-11-06 преку British Newspaper Archive. Грешка во наводот: Неважечка ознака <ref>; називот „:0“ е зададен повеќепати со различна содржина.
  3. 1 2 Hutchison, Alice Marion (1953-11-07). „OBITUARY“. British Medical Journal. 2 (4844): 1050–1052. doi:10.1136/bmj.2.4844.1050-b. ISSN 0007-1447. PMC 2029985. PMID 13094114.
  4. Hutchison, John (1936-08-08). „Obituary“. The Times (47448). стр. 12. Посетено на 2018-11-06 преку GALE Group.
  5. Hutcheson, Alice Marion. „India Births and Baptisms, 1786-1947“. FamilySearch. Посетено на 2018-11-06.
  6. „Moffat Lady in Serbia Safe“. Daily Record and Mail (21470). 1915-11-11. стр. 3. Посетено на 2018-11-06 преку British Newspaper Archive.
  7. Hutchison, Alice Marion. (1905). „A contribution to the study of the subchorial haematoma of the decidua“. The University of Edinburgh. Посетено на 2024-06-27.
  8. 1 2 McEwen, Yvonne. „10 Scottish Women's Hospital Women“ (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 19 March 2018. Посетено на 20 April 2018. Грешка во наводот: Неважечка ознака <ref>; називот „McKwen“ е зададен повеќепати со различна содржина.
  9. „The Women's Sick and Wounded Convoy Corps at the Balkan War“. Kai Tiaki: The Journal of the Nurses of New Zealand. VII (2): 29. 1914-04-01.
  10. Stobart, Mabel Annie Boulton (1913). War and women, from experience in the Balkans and elsewhere. London, G. Bell & Sons, Ltd.
  11. Central States Medical Monitor. 1915. стр. 304. Посетено на 2024-06-27.
  12. Leneman, L (April 1994). „Medical women at war, 1914-1918“. Medical History. 38 (2): 160–177. doi:10.1017/s0025727300059081. PMC 1036842. PMID 8007751.
  13. The Encyclopaedia Britannica: A Dictionary of Arts, Sciences, Literature and General Information (англиски). Encyclopaedia Britannica. 1922.
  14. 1 2 Drinker, Frederick E. (1917). Our War for Human Rights: Being an Intensely Human and Brilliant Account of the World War and why and for what Purpose America and the Allies are Fighting, Including the Horrors and Wonders of Modern Warfare, the New and Strange Devices that Have Come Into Use, Etc. ... Austin Jenkins.
  15. „Women And The First World War: The Work Of Women Doctors“. Woman and her Sphere (англиски). 2014-05-06. Посетено на 2018-04-20.
  16. „British Women in Serbia - A Record of Grit and Endurance: English Girl Fighting in the Ranks - Doctor who Stayed with Wounded till Enemy Came“. Yorkshire Evening Post. 28 September 1916. стр. 4.
  17. „Scottish nurses from Serbia: Hardships of second unit“. The Scotsman. 14 February 1916. стр. 8.