◐ Shell
reader mode source ↗
Naar inhoud springen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Lion Feuchtwanger
Lion Feuchtwanger
Algemene informatie
Geboortedatum 7 juli 1884[1][2][3][4][5][6][7][8][10][11][12]Bewerken op Wikidata
Geboorteplaats München[2][13][14]Bewerken op Wikidata
Overlijdensdatum 21 december 1958[1][2][13][3][4][5][7][8][10][12]Bewerken op Wikidata
Overlijdensplaats Los Angeles[2][13][14]Bewerken op Wikidata
Doodsoorzaak maagkankerBewerken op Wikidata
Begraafplaats Woodlawn Memorial CemeteryBewerken op Wikidata
Wijze van overlijden natuurlijke doodBewerken op Wikidata
Werk
Beroep schrijver,[11][14] toneelschrijver,[11] vertaler,[14] journalist, literatuurcriticus,[14] theatercriticus[14]Bewerken op Wikidata
Werkplaats München, Berlijn, Pacific Palisades
Bekende werken Jew Süss, Die Geschwister Oppermann, Die Jüdin von Toledo, Josephus-Trilogie, Goya
Studie
School/universiteit Ludwig Maximilians-universiteit, Humboldtuniversiteit van Berlijn, Wilhelmsgymnasium
Kunst
Genre proza
Familie
Echtgenoot Marta Feuchtwanger
Broers en zussen Ludwig Feuchtwanger, Martin Feuchtwanger, Berthold Feuchtwanger
Persoonlijk
Etniciteit Joden
Talen Duits
Diversen
Prijzen en onderscheidingen Nationalpreis der DDR, Literary Prize of the State Capital of Munich (1957)
Nominaties Nobelprijs voor de Literatuur (1930),[16] Nobelprijs voor de Literatuur (1955),[16] Nobelprijs voor de Literatuur (1956),[16] Nobelprijs voor de Literatuur (1957)[16]
Archieflocatie(s) University of Southern California Libraries[17]Bewerken op Wikidata
handtekening

Lion Feuchtwanger (München, 7 juli 1884Los Angeles, 21 december 1958) was een Duitse schrijver en theatercriticus. Hij heeft talrijke boeken geschreven.

Begin carrière

[bewerken | brontekst bewerken]

Feuchtwanger groeide op in een gegoed burgerlijk milieu. Zijn vader Sigmund was fabrikant. Hij begon na zijn studie germanistiek en geschiedenis in München en Berlijn als theatercriticus bij Die Weltbühne. In 1908 richtte hij zijn eigen tijdschrift Der Spiegel op. In 1925 verschijnt zijn roman Jud Süß, dat al in 1918 als theaterstuk geschreven was. In dit werk thematiseert Feuchtwanger de assimilatiemogelijkheden voor Joden in Duitsland aan de hand van de levensgeschiedenis van Joseph Süß Oppenheimer, de joodse adviseur van de hertog van Württemberg aan het einde van de 18e eeuw. Maar hij refereerde er ook tamelijk eenduidig aan de Duits-Joodse zakenman en politicus Walther Rathenau.

De machtsovername van 1933 door de nazi's, terwijl hij op rondreis door de Verenigde Staten was, verraste Feuchtwanger. De nazipropaganda-minister Joseph Goebbels gunde hem de twijfelachtige eer van de verfilming van zijn roman Jud Süß, maar wel voorzien van een antisemitische strekking. Vanwege zijn Joodse afkomst besloot hij niet naar Duitsland terug te keren, maar in plaats daarvan naar Frankrijk te gaan. In zijn boek Exil (1939) wordt zijn hoofdrolspeler, een voor de nazi's gevluchte Duitse componist, geconfronteerd met de politieke gevolgen van diens apolitieke houding.

Asiel in de VS

[bewerken | brontekst bewerken]

In 1940 werd Feuchtwanger alsnog in Frankrijk gearresteerd; hij werd daarop geïnterneerd. Het lukte hem echter om via Portugal naar de VS te vluchten, waar hij tot zijn dood zou leven. Onder de indruk van zijn ervaringen voor en tijdens oorlog, bekeerde Feuchtwanger zich steeds duidelijker tot het socialisme. In de VS richtte hij met Wieland Herzfelde, Bertolt Brecht, Ernst Bloch en Heinrich Mann de Aurora-uitgeverij op, die aan voor de nationaalsocialisten gevluchte Duitse auteurs een platform wilde bieden.

Naoorlogse periode

[bewerken | brontekst bewerken]

De Aurora-Uitgeverij verkocht alle rechten aan de Aufbau-Uitgeverij in de DDR (1948). In hetzelfde jaar komt Feuchtwanger in het vizier van de FBI wegens (vermeende) communistische sympathieën. De Amerikaanse overheid weigerde zijn aanvraag voor het Amerikaanse staatsburgerschap. Feuchtwanger werd door Joseph McCarthy van onvaderlands en communistisch gedrag beticht.

In het boek Goya oder der arge Weg der Erkenntnis (1951) schrijft Feuchtwanger over het leven van Francisco Goya. In dit boek worden de werken van Goya aan de hand van zijn biografie uitgelegd. De intentie van de schrijver was het schrijven van een roman, en niet een biografie. Daarom zou dit boek ook als roman gezien worden. De gebeurtenissen, zowel biografische als historische, kunnen niet gezien worden als feiten. Toch biedt dit boek, voor diegene die bekend is met de werken van Goya, een spannend en goed geschreven overzicht van Goya's werken, en misschien een inzicht in de motivatie voor zijn 'Caprichos' en 'donkere schilderijen'. Daarbij is het opvallend dat de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog, die Goya zo indringend heeft weergegeven in zijn Desastres de la Guerra, niet ter sprake komt in dit boek.

Publicaties (selectie)

[bewerken | brontekst bewerken]
  • Die häßliche Herzogin, 1923 (De lelijke hertogin, 2009; De leelijke hertogin, 1928)
  • Jud Süss, 1925 (De jood Süss, vert. Hermien Manger en Nils Buis, 2025; Macht (Süss, de jood), 1927)
  • Erfolg, 1930 (Succes, vert. Anthonie Donker, 1930, herzien 2012)
  • Der jüdische Krieg, 1932 (De jood van Rome, vert. van Nico Rost 1932)
  • Die Geschwister Oppermann, 1933 (De erven Oppermann, vert. Beate Keizer-Zilversmidt, 2015; De Oppenheims. Roman, 1934, vert. door Nico Rost)
  • Die Söhne, 1935 (De zonen, vert. door Nico Rost 1935)
  • Der falsche Nero, 1936 (De valsche Nero, vert. door Nico Rost 1937)
  • Moskau 1937, 1937 (verslag van reis door Sovjet-Unie, onder meer van de Moskouse Processen)
  • Exil, 1939
  • Der Tag wird kommen, 1945
  • Goya oder der arge Weg der Erkenntnis, 1951 (Het heilige vuur. Goya en zijn tijd), 1962)
  • Die Jüdin von Toledo, 1955 (De jodin van Toledo, vert. N.G. Hazdelhoff, 1962)
  • Die Brüder Lautensack, 1956 (De man die de toekomst zag, 1962)
  • Jefta und seine Tochter, 1957 (Jefta en zijn dochter, 1958)
  1. 1 2 Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 9 april 2014.
  2. 1 2 3 4 Beknopte Literaire Encyclopedie.
  3. 1 2 BnF-normbestand; geraadpleegd op: 10 oktober 2015; BnF-identificatiecode: 122795134.
  4. 1 2 Encyclopædia Britannica Online; geraadpleegd op: 9 oktober 2017; genoemd als: Lion Feuchtwanger; Encyclopædia Britannica Online-identificatiecode: biography/Lion-Feuchtwanger.
  5. 1 2 SNAC; geraadpleegd op: 9 oktober 2017; genoemd als: Lion Feuchtwanger; SNAC-identificatiecode: w6zs2zhh.
  6. Sonderfahndungliste GB; geraadpleegd op: 9 oktober 2017; genoemd als: Lion Feuchtwanger; Sonderfahndungliste GB-identificatiecode: 2689.
  7. 1 2 Find a Grave; geraadpleegd op: 9 oktober 2017; genoemd als: Lion Feuchtwanger; Find a Grave-identificatiecode voor graf: 5295.
  8. 1 2 Internet Speculative Fiction Database; geraadpleegd op: 9 oktober 2017; genoemd als: Lion Feuchtwanger; ISFDB-identificatiecode voor auteur: 187844.
  9. 1 2 Proleksis Encyclopedia; genoemd als: Lion Feuchtwanger; Proleksis Encyclopedia-identificatiecode: 21218.
  10. 1 2 3 Archief voor Schone Kunsten; geraadpleegd op: 1 april 2021; abART-identificatiecode voor persoon: 38308.
  11. 1 2 Munzinger Personen; geraadpleegd op: 9 oktober 2017; genoemd als: Lion Feuchtwanger; Munzinger IBA-identificatiecode: 00000001270.
  12. 1 2 3 Grote Sovjetencyclopedie (1969–1978); geraadpleegd op: 28 september 2015; paragraaf of sectie: Фейхтвангер Лион.
  13. 1 2 3 4 5 6 Catalogus van de Nationale Bibliotheek van Duitsland; geraadpleegd op: 4 maart 2025; GND-identificatiecode: 118532715.
  14. 1 2 3 4 nobelprize.org; Nobelprijs-identificatiecode voor nominatie: 2974.
  15. https://kalliope-verbund.info/DE-611-BF-27163.