| stan | |||||
| 6. stan od 6 lutego 1788 | |||||
| |||||
| Hymn: All Hail to Massachusetts | |||||
| Dewiza: Ense petit placidam sub libertate quietem | |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Stolica | |||||
| Kod ISO 3166-2 | |||||
| Gubernator | |||||
| Powierzchnia |
27 336 km²[1] | ||||
| Populacja (2017) • liczba ludności |
| ||||
| • gęstość |
312,68 os./km² | ||||
| Strefa czasowa | |||||
| Języki urzędowe |
angielski | ||||
| Położenie na mapie USA | |||||
| 42°18′N 71°48′W/42,300000 -71,800000 | |||||
| Strona internetowa | |||||
Massachusetts (wym. ⓘ; pełna nazwa: Commonwealth of Massachusetts, „Wspólnota Massachusetts”) – jeden ze stanów USA, położony w regionie Nowej Anglii na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego.
Na północy graniczy ze stanem New Hampshire oraz stanem Vermont, na zachodzie ze stanem Nowy Jork, a na południu z Connecticut i Rhode Island. Rzeźba terenu wyżynno-górska na zachodzie (Appalachy), niziny na wybrzeżu; urozmaicona linia brzegowa. Ponad dwie trzecie populacji zamieszkuje obszar metropolitalny Wielkiego Bostonu.
Nazwa stanu pochodzi od nazwy plemienia indiańskiego i oznacza „lud wysokich wzgórz”[3] lub „miejsce wielkiego wzgórza”.
Historia
[edytuj | edytuj kod]- 1620 – przybycie grupy protestanckich osadników na pokładzie statku „Mayflower” i założenie kolonii Massachusetts Bay.
- 1689 – rewolta bostońska przeciwko władzom Dominium Nowej Anglii.
- 1770 – w Bostonie doszło do starcia protestujących mieszkańców z żołnierzami angielskimi, zginęło pięciu demonstrantów (masakra bostońska).
- 1773 – w bostońskim porcie grupa kolonistów wdarła się na angielskie statki z ładunkiem herbaty i wyrzuciła ją do morza (tzw. herbatka bostońska).
- 1775 – w Lexington i Concord pod Bostonem doszło do pierwszych starć zbrojnych między oddziałami angielskimi a oddziałami amerykańskimi (rewolucja amerykańska).
- 6 lutego 1788 – data ratyfikacji Konstytucji.
- 10 maja 1966 – został zniesiony zakaz rozpowszechniania środków zapobiegających ciąży i materiałów informacyjnych dotyczących kontroli urodzin.
- 18 listopada 2003 – Massachusetts jako pierwszy stan USA zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci.
- 8 listopada 2016 – mieszkańcy stanu opowiedzieli się za zniesieniem zakazu posiadania marihuany – od 15 grudnia 2016 każdy może uprawiać i mieć przy sobie ograniczone ilości suszu konopnego, a w 2017 roku władze stanowe zaczęły wydawać przedsiębiorcom licencje na sprzedaż marihuany w sklepach i lokalach[4].
Geografia
[edytuj | edytuj kod]- Klimat: umiarkowany, w głębi lądu chłodniejszy i bardziej suchy
- Główne rzeki: Connecticut
- Najwyższe wzniesienie: Mount Greylock, 1064 m n.p.m.[5]
- Liczba parków stanowych: 129 (rok 2000)
Miasta
[edytuj | edytuj kod]Na terenie stanu Massachusetts znajduje się 58 miast (city), w tym 9 o liczbie ludności przekraczającej 100 000 (2022 r.)[6].
Lista[6]:
Religia
[edytuj | edytuj kod]Dane z 2014 r.:
- katolicy – 34%,
- brak religii – 32% (w tym: 7% agnostycy i 5% ateiści),
- protestanci – 21% (głównie: kalwini, anglikanie, baptyści, bezdenominacyjni, metodyści i zielonoświątkowcy),
- żydzi – 3%,
- prawosławni – 1%,
- pozostałe religie – 9% (w tym: unitarianie, buddyści, mormoni, muzułmanie, świadkowie Jehowy, hinduiści i bahaiści[8]).
Symbole stanu
[edytuj | edytuj kod]- Dewiza: Ense Petit Placidam Sub Libertate Quietem (łac.) – „Mieczem szuka spokoju w wolności”
- Symbole: wiąz amerykański, sikora, biedronka i inne
Stan Massachusetts podzielony jest na 14 hrabstw, z których największe pod względem liczby mieszkańców jest hrabstwo Middlesex, a największe pod względem powierzchni całkowitej jest hrabstwo Worcester.
Gospodarka i bogactwa naturalne
[edytuj | edytuj kod]Rolnictwo
[edytuj | edytuj kod]- główne uprawy: warzywa, żurawina
- hodowla: konie
Przemysł
[edytuj | edytuj kod]Elektroniczny, elektrotechniczny, maszynowy, poligraficzny.
Uczelnie
[edytuj | edytuj kod]- Massachusetts Institute of Technology (MIT) – jedna z najlepszych uczelni technicznych na świecie
- Uniwersytet Harvarda – jeden z najlepszych uniwersytetów na świecie
- Boston University
- Clark University
- Boston College
- Northeastern University
- Berklee College of Music
- University of Massachusetts
- Tufts University
- Wellesley College
- Emerson College

Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ State Area Measurements and Internal Point Coordinates. U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09]. (ang.).
- ↑ U.S. Census Bureau QuickFacts: Massachusetts [online], census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
- ↑ Co oznaczają nazwy stanów. „Poznaj Świat”. R. XI, nr 8 (129), s. 44, sierpień 1963. Polskie Towarzystwo Geograficzne. (pol.).
- ↑ It’s official: Marijuana is legal in Massachusetts – The Boston Globe, „BostonGlobe.com” [dostęp 2017-02-04] .
- ↑ Mount Greylock [online], Geographic Names Information System (GNIS) [dostęp 2019-11-17] (ang.).
- 1 2 3 City and Town Population Totals: 2020-2022. U.S. Census Bureau. [dostęp 2023-06-18]. (ang.).
- ↑ State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-16].