T�RK�YE B�Y�K M�LLET MECL�S�

KANUN

 

B�Y�K�EH�R BELED�YES� KANUNU

 

Kanun No. 5216�������

Kabul Tarihi : 10.7.2004������

 

B�R�NC� B�L�M

Ama�, Kapsam ve Tan�mlar

Ama�

MADDE 1.- Bu Kanunun amac�, b�y�k�ehir belediyesi y�netiminin hukuk� stat�s�n� d�zenlemek, hizmetlerin pl�nl�, programl�, etkin, verimli ve uyum i�inde y�r�t�lmesini sa�lamakt�r.

Kapsam

MADDE 2.- Bu Kanun, b�y�k�ehir belediyesiyle b�y�k�ehir s�n�rlar� i�indeki belediyeleri kapsar.

Tan�mlar

MADDE 3.- Bu Kanunun uygulanmas�nda;

a) B�y�k�ehir belediyesi: En az �� il�e veya ilk kademe belediyesini kapsayan, bu belediyeler aras�nda koordinasyonu sa�layan; kanunlarla verilen g�rev ve� sorumluluklar� yerine getiren, yetkileri kullanan; idar� ve mal� �zerkli�e sahip ve karar organ� se�menler taraf�ndan se�ilerek olu�turulan kamu t�zel ki�isini,

b) B�y�k�ehir belediyesinin organlar�: B�y�k�ehir belediye meclisi, b�y�k�ehir belediye enc�meni ve b�y�k�ehir belediye ba�kan�n�,

c)� �l�e belediyesi: B�y�k�ehir belediyesi s�n�rlar� i�inde kalan il�e belediyesini,

d) �lk kademe belediyesi: B�y�k�ehir belediye s�n�rlar� i�inde il�e kurulmaks�z�n olu�turulan ve b�y�k�ehir il�e belediyeleriyle ayn� yetki, imtiyaz ve sorumluluklara sahip belediyeyi,

�fade eder.

�K�NC� B�L�M

B�y�k�ehir Belediyesinin Kurulu�u ve

S�n�rlar�

Kurulu�

MADDE 4.- Belediye s�n�rlar� i�indeki ve bu s�n�rlara en fazla 10.000 metre uzakl�ktaki yerle�im birimlerinin son n�fus say�m�na g�re toplam n�fusu 750.000'den fazla olan il� belediyeleri, fizik� yerle�im durumlar� ve ekonomik geli�mi�lik d�zeyleri de dikkate al�narak, kanunla b�y�k�ehir belediyesine d�n��t�r�lebilir.

B�y�k�ehir belediyesinin s�n�rlar�

MADDE 5.- B�y�k�ehir belediyelerinin s�n�rlar�, ad�n� ald�klar� b�y�k�ehirlerin belediye s�n�rlar�d�r.

�l�e belediyelerinin s�n�rlar�, bu il�elerin, b�y�k�ehir belediyesi i�inde kalan k�s�mlar�n�n s�n�rlar�d�r.

�lk kademe belediyelerinin, b�y�k�ehir belediye s�n�rlar� d���nda belediye s�n�r� olamaz.

B�y�k�ehir belediyesine kat�lma

MADDE 6.- B�y�k�ehir belediyesinin s�n�rlar� �evresinde ve ayn� il s�n�rlar� i�inde bulunan belediye ve k�ylerin, b�y�k�ehir belediyesine kat�lmas� konusunda Belediye Kanunu h�k�mleri uygulan�r. Bu durumda kat�lma karar�, ilgili il�e veya ilk kademe belediye meclisinin talebi �zerine, b�y�k�ehir belediye meclisi taraf�ndan al�n�r.

�mar d�zeni ve temel alt yap� hizmetlerinin zorunlu k�ld��� durumlarda, birinci f�krada belirtilen belediye ve k�yler, b�y�k�ehir belediye meclisinin karar� ve ��i�leri Bakanl���n�n �nerisi �zerine Bakanlar Kurulu karar� ile b�y�k�ehir belediyesi s�n�rlar� i�ine al�nabilir.

B�y�k�ehir belediyesi s�n�rlar� i�ine kat�lan il�e belediyeleri ile n�fusu 50.000 ve �zerinde olan belediyeler, b�y�k�ehir il�e veya ilk kademe belediyesine d�n���r. Di�er belediyeler ile k�ylerin t�zel ki�ili�i kalkar. T�zel ki�ili�i kalkan belediyelerin kat�laca�� ve k�ylerin mahalle olarak ba�lanaca�� belediyeler, Bakanlar Kurulu karar�nda belirtilir.

�l�e ve ilk kademe belediyesi olarak b�y�k�ehir belediye s�n�rlar� i�ine kat�lan belediyeler, b�y�k�ehir belediye meclisinde se�ili� s�ralar�na g�re tespit edilecek il�eler be�te bir, ilk kademeler onda bir oran�nda meclis �yesi ile temsil edilirler. Tama ula�mayan kesirler dikkate al�nmaz. Bu durum ilk mahall� idareler genel se�imine kadar ge�erlidir. Bu belediyelerin ba�kanlar� hakk�nda 12 nci maddenin ikinci f�kras� h�k�mleri uygulan�r.

���NC� B�L�M

B�y�k�ehir Belediyesinin G�rev, Yetki ve Sorumluluklar�

B�y�k�ehir, il�e ve ilk kademe belediyelerinin g�rev ve sorumluluklar�

MADDE 7.- B�y�k�ehir belediyesinin g�rev, yetki ve sorumluluklar� �unlard�r:

a) �l�e ve ilk kademe belediyelerinin g�r��lerini alarak b�y�k�ehir belediyesinin stratejik pl�n�n�, y�ll�k hedeflerini, yat�r�m programlar�n� ve bunlara uygun olarak b�t�esini haz�rlamak.

b) �evre d�zeni pl�n�na uygun olmak kayd�yla, b�y�k�ehir belediye ve m�cavir alan s�n�rlar� i�inde 1/5.000 ile 1/25.000 aras�ndaki her �l�ekte naz�m imar pl�n�n� yapmak, yapt�rmak ve onaylayarak uygulamak; b�y�k�ehir i�indeki belediyelerin naz�m pl�na uygun olarak haz�rlayacaklar� uygulama imar pl�nlar�n�, bu pl�nlarda yap�lacak de�i�iklikleri, parselasyon pl�nlar�n� ve imar �slah pl�nlar�n� aynen veya de�i�tirerek onaylamak ve uygulanmas�n� denetlemek; naz�m imar pl�n�n�n y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren bir y�l i�inde uygulama imar pl�nlar�n� ve parselasyon pl�nlar�n� yapmayan il�e ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar pl�nlar�n� ve parselasyon pl�nlar�n� yapmak veya yapt�rmak.

c) Kanunlarla b�y�k�ehir belediyesine verilmi� g�rev ve hizmetlerin gerektirdi�i proje, yap�m, bak�m ve onar�m i�leriyle ilgili her �l�ekteki imar pl�nlar�n�, parselasyon pl�nlar�n� ve her t�rl� imar uygulamas�n� yapmak ve ruhsatland�rmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 say�l� Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak.

d) B�y�k�ehir belediyesi taraf�ndan yap�lan veya i�letilen alanlardaki i�yerlerine b�y�k�ehir belediyesinin sorumlulu�unda bulunan alanlarda i�letilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek.

e) Belediye Kanununun 68 ve 72 nci maddelerindeki yetkileri kullanmak.

f) B�y�k�ehir ula��m ana pl�n�n� yapmak veya yapt�rmak ve uygulamak; ula��m ve toplu ta��ma hizmetlerini pl�nlamak ve koordinasyonu sa�lamak; kara, deniz, su ve demiryolu �zerinde i�letilen her t�rl� servis ve toplu ta��ma ara�lar� ile taksi say�lar�n�, bilet �cret ve tarifelerini, zaman ve g�zerg�hlar�n� belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler �zerinde ara� park yerlerini tespit etmek ve i�letmek, i�lettirmek veya kiraya vermek; kanunlar�n belediyelere verdi�i trafik d�zenlemesinin gerektirdi�i b�t�n i�leri y�r�tmek.

g) B�y�k�ehir belediyesinin yetki alan�ndaki meydan, bulvar, cadde ve ana yollar� yapmak, yapt�rmak, bak�m ve onar�m�n� sa�lamak, kentsel tasar�m projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yap�lara ili�kin y�k�ml�l�kler koymak;� il�n ve reklam as�lacak yerleri ve bunlar�n �ekil ve ebad�n� belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaralar� ile bunlar �zerindeki binalara numara verilmesi i�lerini ger�ekle�tirmek.

h) Co�raf� ve kent bilgi sistemlerini kurmak.

i) S�rd�r�lebilir kalk�nma ilkesine uygun olarak �evrenin, tar�m alanlar�n�n ve su havzalar�n�n korunmas�n� sa�lamak; a�a�land�rma yapmak; hafriyat topra��, moloz, kum ve �ak�l depolama alanlar�n�, odun ve k�m�r sat�� ve depolama sahalar�n� belirlemek, bunlar�n ta��nmas�nda �evre kirlili�ine meydan vermeyecek tedbirler almak; b�y�k�ehir kat� at�k y�netim pl�n�n� yapmak, yapt�rmak; kat� at�klar�n kaynakta toplanmas� ve aktarma istasyonuna kadar ta��nmas� hari� kat� at�klar�n ve hafriyat�n yeniden de�erlendirilmesi, depolanmas� ve bertaraf edilmesine ili�kin hizmetleri yerine getirmek, bu ama�la tesisler kurmak, kurdurmak, i�letmek veya i�lettirmek; sanayi ve t�bb� at�klara ili�kin hizmetleri y�r�tmek, bunun i�in gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, i�letmek veya i�lettirmek; deniz ara�lar�n�n at�klar�n� toplamak, toplatmak, ar�tmak ve bununla ilgili gerekli d�zenlemeleri yapmak.

j) G�da ile ilgili olanlar d�hil birinci s�n�f gayris�hh� m�esseseleri ruhsatland�rmak ve denetlemek, yiyecek ve i�ecek maddelerinin tahlillerini yapmak �zere laboratuvarlar kurmak ve i�letmek.

k) B�y�k�ehir belediyesinin yetkili oldu�u veya i�letti�i alanlarda zab�ta hizmetlerini yerine getirmek.

l) Yolcu ve y�k terminalleri, kapal� ve a��k otoparklar yapmak, yapt�rmak, i�letmek, i�lettirmek veya ruhsat vermek.�

m) B�y�k�ehirin b�t�nl���ne hizmet eden sosyal donat�lar, b�lge parklar�, hayvanat bah�eleri, hayvan bar�naklar�, k�t�phane, m�ze, spor, dinlence, e�lence ve benzeri yerleri yapmak, yapt�rmak, i�letmek veya i�lettirmek; gerekti�inde amat�r spor kul�plerine malzeme vermek ve gerekli deste�i sa�lamak, amat�r tak�mlar aras�nda spor m�sabakalar� d�zenlemek, yurt i�i ve yurt d��� m�sabakalarda �st�n ba�ar� g�steren veya derece alan sporculara belediye meclis karar�yla �d�l vermek.

n) Gerekti�inde sa�l�k, e�itim ve k�lt�r hizmetleri i�in bina ve tesisler yapmak, kamu kurum ve kurulu�lar�na ait bu hizmetlerle ilgili bina ve tesislerin her t�rl� bak�m�n�, onar�m�n� yapmak ve gerekli malzeme deste�ini sa�lamak.

o) K�lt�r ve tabiat varl�klar� ile tarih� dokunun ve kent tarihi bak�m�ndan �nem ta��yan mek�nlar�n ve i�levlerinin korunmas�n� sa�lamak, bu ama�la bak�m ve onar�m�n� yapmak, korunmas� m�mk�n olmayanlar� asl�na uygun olarak yeniden in�a etmek.

p) B�y�k�ehir i�indeki toplu ta��ma hizmetlerini y�r�tmek ve bu ama�la gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, i�letmek veya i�lettirmek, b�y�k�ehir s�n�rlar� i�indeki kara ve denizde taksi ve servis ara�lar� dahil toplu ta��ma ara�lar�na ruhsat vermek.

r) Su ve kanalizasyon hizmetlerini y�r�tmek, bunun i�in gerekli baraj ve di�er tesisleri kurmak, kurdurmak ve i�letmek; derelerin �slah�n� yapmak; kaynak suyu veya ar�tma sonunda �retilen sular� pazarlamak.

s) Mezarl�k alanlar�n� tespit etmek, mezarl�klar tesis etmek, i�letmek, i�lettirmek, defin ile ilgili hizmetleri y�r�tmek.

t) Her �e�it toptanc� hallerini ve mezbahalar� yapmak, yapt�rmak, i�letmek veya i�lettirmek, imar pl�n�nda g�sterilen yerlerde yap�lacak olan �zel hal ve mezbahalar� ruhsatland�rmak ve denetlemek.

u) �l d�zeyinde yap�lan pl�nlara uygun olarak, do�al afetlerle ilgili pl�nlamalar� ve di�er haz�rl�klar� b�y�k�ehir �l�e�inde yapmak; gerekti�inde di�er afet b�lgelerine ara�, gere� ve malzeme deste�i vermek; itfaiye ve acil yard�m hizmetlerini y�r�tmek; patlay�c� ve yan�c� madde �retim ve depolama yerlerini tespit etmek, konut, i�yeri, e�lence yeri, fabrika ve sanayi kurulu�lar�� ile kamu kurulu�lar�n� yang�na ve di�er afetlere kar�� al�nacak �nlemler y�n�nden denetlemek, bu konuda mevzuat�n gerektirdi�i izin ve ruhsatlar� vermek.

v) Sa�l�k merkezleri, hastaneler, gezici sa�l�k �niteleri ile yeti�kinler, ya�l�lar, engelliler, kad�nlar, gen�ler ve �ocuklara y�nelik her t�rl� sosyal ve k�lt�rel hizmetleri y�r�tmek, geli�tirmek ve bu ama�la sosyal tesisler kurmak, meslek ve beceri kazand�rma kurslar� a�mak, i�letmek veya i�lettirmek, bu hizmetleri y�r�t�rken �niversiteler, y�ksek okullar, meslek liseleri, kamu kurulu�lar� ve sivil toplum �rg�tleri ile i�birli�i yapmak.

y) Merkez� �s�tma sistemleri kurmak, kurdurmak, i�letmek veya i�lettirmek.

z) Afet riski ta��yan veya can ve mal g�venli�i a��s�ndan tehlike olu�turan binalar� insandan tahliye etmek ve y�kmak.��

B�y�k�ehir belediyeleri birinci f�kran�n (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar pl�nlar�na uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundad�r. B�y�k�ehir belediyeleri bu g�revlerden uygun g�rd�klerini belediye meclisi karar� ile il�e ve ilk kademe belediyelerine devredebilir, birlikte yapabilirler.

�l�e ve ilk kademe belediyelerinin g�rev ve yetkileri �unlard�r:

a) Kanunlarla m�nhas�ran b�y�k�ehir belediyesine verilen g�revler ile birinci f�krada say�lanlar d���nda kalan� g�revleri yapmak ve yetkileri kullanmak.

b) B�y�k�ehir kat� at�k y�netim pl�n�na uygun olarak, kat� at�klar� toplamak ve aktarma istasyonuna ta��mak.

c) S�hh� i�yerlerini, 2 nci ve 3 �nc� s�n�f gayris�hh� m�esseseleri, umuma a��k istirahat ve e�lence yerlerini ruhsatland�rmak ve denetlemek.

d) Birinci f�krada belirtilen hizmetlerden; otopark, spor, dinlenme ve e�lence yerleri ile parklar� yapmak; ya�l�lar, �z�rl�ler, kad�nlar, gen�ler ve �ocuklara y�nelik sosyal ve k�lt�rel hizmetler sunmak; mesleki e�itim ve beceri kurslar� a�mak; sa�l�k, e�itim, k�lt�r tesis ve binalar�n�n yap�m, bak�m ve onar�m� ile k�lt�r ve tabiat varl�klar� ve tarih� dokuyu korumak; kent tarihi bak�m�ndan �nem ta��yan mek�nlar�n ve i�levlerinin geli�tirilmesine ili�kin hizmetler yapmak.

e) Defin ile ilgili hizmetleri y�r�tmek.

4562 say�l� Organize Sanayi B�lgeleri Kanunu ile Sanayi ve Ticaret Bakanl���na ve organize sanayi b�lgelerine tan�nan yetki ve sorumluluklar bu Kanun kapsam� d���ndad�r.

Alt yap� hizmetleri

MADDE 8.- B�y�k�ehir i�indeki alt yap� hizmetlerinin koordinasyon i�inde y�r�t�lmesi amac�yla b�y�k�ehir belediye ba�kan� ya da g�revlendirdi�i ki�inin ba�kanl���nda, y�netmelikle belirlenecek kamu kurum ve kurulu�lar� ile �zel kurulu�lar�n temsilcilerinin kat�laca�� alt yap� koordinasyon merkezi kurulur. B�y�k�ehir il�e ve ilk kademe belediye ba�kanlar� kendi belediyesini ilgilendiren konular�n g�r���lmesinde koordinasyon merkezlerine �ye olarak kat�l�rlar. Alt yap� koordinasyon merkezi toplant�lar�na ayr�ca g�ndemdeki� konularla ilgili kamu kurumu niteli�indeki meslek kurulu�lar�n�n (oda �st kurulu�u bulunan yerlerde �st kurulu�un) temsilcileri de davet edilerek g�r��leri al�n�r.

Alt yap� koordinasyon merkezi, kamu kurum ve kurulu�lar� ile �zel kurulu�lar taraf�ndan b�y�k�ehir i�inde yap�lacak alt yap� yat�r�mlar� i�in kalk�nma pl�n� ve y�ll�k programlara uygun olarak yap�lacak taslak programlar� birle�tirerek kesin program h�line getirir. Bu ama�la, kamu kurum ve kurulu�lar� ile �zel kurulu�lar alt yap� koordinasyon merkezinin isteyece�i co�raf� bilgi sistemleri d�hil her t�rl� bilgi ve belgeyi vermek zorundad�rlar. Kesin programlarda birden fazla kamu kurum ve kurulu�u taraf�ndan ayn� anda yap�lmas� gerekenler ortak programa al�n�r. Ortak programa al�nan alt yap� hizmetleri i�in belediye ve di�er b�t�n kamu kurum ve kurulu�lar�n�n b�t�elerine konulan �denekler, alt yap� koordinasyon merkezi b�nyesinde olu�turulacak alt yap� yat�r�m hesab�na aktar�l�r.�

Ortak programa al�nan hizmetler i�in kamu kurum ve kurulu� b�t�elerinde yeterli �dene�in bulunmad���n�n bildirilmesi durumunda, b�y�k�ehir belediyesi veya ilgisine g�re ba�l� kurulu� b�t�elerinden bu hizmetler i�in kaynak ayr�labilir. Kamu kurum ve kurulu�lar� alt yap� ortak yat�r�m hizmetleri i�in harcanan miktarda �dene�i, yeniden de�erleme oran�n� da dikkate alarak ertesi y�l b�t�esinde ay�r�r. Ayr�lan bu �denek belediye veya ilgili ba�l� kurulu�unun hesab�na aktar�l�r. Bu bedel �denmeden ilgili kamu kurum veya kurulu�u, b�y�k�ehir belediyesi s�n�rlar�nda yeni bir yat�r�m yapamaz.

Ortak programa al�nmayan yat�r�mlar i�in bakanl�klar, ilgili belediye ve di�er kamu kurum ve kurulu�lar� alt yap� koordinasyon merkezi taraf�ndan belirlenen programa g�re harcamalar�n� kendi b�t�elerinden yaparlar.

Koordinasyon merkezleri taraf�ndan al�nan ortak yat�r�m ve toplu ta��mayla ilgili kararlar, belediye ve b�t�n kamu kurum ve kurulu�lar�yla ilgililer i�in ba�lay�c�d�r.

Alt yap� koordinasyon merkezinin �al��ma esas ve usulleri ile bu kurullara kat�lacak kamu kurum ve kurulu� temsilcileri, ��i�leri Bakanl��� taraf�ndan ��kar�lacak y�netmelikle belirlenir. ��i�leri Bakanl���, ��kar�lacak bu y�netmeli�in, alt yap� yat�r�m hesab�n�n kullan�lmas� ve �denek tahsisi ve aktarmas�na ili�kin k�s�mlar� hakk�nda, Maliye Bakanl��� ve Devlet Pl�nlama Te�kil�t� M�ste�arl���n�n g�r���n� al�r.

Ula��m hizmetleri

MADDE 9.- B�y�k�ehir i�indeki kara, deniz, su, g�l ve demiryolu �zerinde her t�rl� ta��mac�l�k hizmetlerinin koordinasyon i�inde y�r�t�lmesi amac�yla, b�y�k�ehir belediye ba�kan� ya da g�revlendirdi�i ki�inin ba�kanl���nda, y�netmelikle belirlenecek kamu kurum ve kurulu� temsilcilerinin kat�laca�� ula��m koordinasyon merkezi kurulur. B�y�k�ehir il�e ve ilk kademe belediye ba�kanlar� kendi belediyesini ilgilendiren konular�n g�r���lmesinde koordinasyon merkezlerine �ye olarak kat�l�rlar. Ula��m koordinasyon merkezi toplant�lar�na ayr�ca g�ndemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteli�indeki meslek kurulu�lar�n�n (oda �st kurulu�u bulunan yerlerde �st kurulu�un) temsilcileri de davet edilerek g�r��leri al�n�r.

Bu Kanun ile b�y�k�ehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini pl�nlama, koordinasyon ve g�zerg�h belirlemesi ile taksi, dolmu� ve servis ara�lar�n�n durak ve ara� park yerleri ile say�s�n�n tespitine ili�kin yetkiler ile b�y�k�ehir s�n�rlar� dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ula��m koordinasyon merkezi taraf�ndan kullan�l�r.

Ula��m koordinasyon merkezi kararlar�, b�y�k�ehir belediye ba�kan�n�n onay� ile y�r�rl��e girer.

Ula��m koordinasyon merkezi taraf�ndan toplu ta��ma ile ilgili al�nan kararlar, belediyeler ve b�t�n kamu kurum ve kurulu�lar�yla ilgililer i�in ba�lay�c�d�r.

Koordinasyon merkezinin �al��ma esas ve usulleri ile bu kurullara kat�lacak kamu kurum ve kurulu� temsilcileri, ��i�leri Bakanl��� taraf�ndan ��kar�lacak y�netmelikle belirlenir.

B�y�k�ehir belediyelerine bu Kanun ile verilen g�rev ve yetkilerin uygulanmas�nda, 13.10.1983 tarihli ve 2918 say�l� Karayollar� Trafik Kanununun bu Kanuna ayk�r� h�k�mleri uygulanmaz.

B�y�k�ehir belediyesinin yetkileri ve imtiyazlar�

MADDE 10.- B�y�k�ehir, il�e ve ilk kademe belediyeleri; g�revli olduklar� konularda bu Kanunla birlikte Belediye Kanunu ve di�er mevzuat h�k�mleri ile ilgisine g�re belediyelere tan�nan yetki, imtiyaz ve muafiyetlere sahiptir.

B�y�k�ehir belediyesinin imar denetim yetkisi

MADDE 11.- B�y�k�ehir belediyesi, il�e ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalar�n� denetlemeye yetkilidir. Denetim yetkisi, konu ile ilgili her t�rl� bilgi ve belgeyi istemeyi, incelemeyi ve gerekti�inde bunlar�n �rneklerini almay� i�erir. Bu ama�la istenecek her t�rl� bilgi ve belgeler en ge� onbe� g�n i�inde verilir. �mar uygulamalar�n�n denetiminde kamu kurum ve kurulu�lar�ndan, �niversiteler ve kamu kurumu niteli�indeki meslek kurulu�lar�ndan yararlan�labilir.

Denetim sonucunda belirlenen eksiklik ve ayk�r�l�klar�n giderilmesi i�in ilgili belediyeye �� ay� ge�memek �zere s�re verilir. Bu s�re i�inde eksiklik ve ayk�r�l�klar giderilmedi�i takdirde, b�y�k�ehir belediyesi eksiklik ve ayk�r�l�klar� gidermeye yetkilidir.

B�y�k�ehir belediyesi taraf�ndan belirlenen ruhsats�z veya ruhsat ve eklerine ayk�r� yap�lar, gerekli i�lem yap�lmak �zere ilgili belediyeye bildirilir. Belirlenen imara ayk�r� uygulama, ilgili belediye taraf�ndan �� ay i�inde giderilmedi�i takdirde, b�y�k�ehir belediyesi 3.5.1985 tarihli ve 3194 say�l� �mar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen yetkilerini� kullanma hakk�n� haizdir. Ancak 3194 say�l� Kanunun 42 nci madde kapsam�ndaki konulardan dolay� iki kez ceza verilemez.

D�RD�NC� B�L�M

B�y�k�ehir Belediyesinin Organlar�

B�y�k�ehir belediye meclisi

MADDE 12.- B�y�k�ehir belediye meclisi, b�y�k�ehir belediyesinin karar organ�d�r ve ilgili kanunda g�sterilen esas ve usullere g�re se�ilen �yelerden olu�ur.

B�y�k�ehir belediye ba�kan� b�y�k�ehir belediye meclisinin ba�kan� olup,� b�y�k�ehir i�indeki di�er belediyelerin ba�kanlar�, b�y�k�ehir belediye meclisinin do�al �yesidir.

B�y�k�ehir il�e ve ilk kademe belediye meclisleri ile bunlar�n �al��ma usul ve esaslar�na ili�kin di�er hususlarda Belediye Kanunu h�k�mleri uygulan�r.

Meclis toplant�s�

MADDE 13.- B�y�k�ehir belediye meclisi, her ay�n ikinci haftas� �nceden meclis taraf�ndan belirlenen g�nde mutat toplant� yerinde toplan�r. Kas�m ay� toplant�s� d�nem ba�� toplant�s�d�r.

B�t�e g�r��mesine rastlayan toplant� s�resi en �ok yirmi, di�er toplant�lar�n s�resi en �ok be� g�nd�r.

Mutat toplant� yeri d���nda toplan�lmas�n�n zorunlu oldu�u durumda �yelere �nceden bilgi vermek kayd�yla belediye hudutlar� dahilinde meclis ba�kan�n�n belirledi�i yerde toplant� yap�l�r. Ayr�ca, toplant�n�n yeri ve zaman� mutat usullerle belde halk�na duyurulur.

Meclis kararlar�n�n kesinle�mesi

MADDE 14.- B�y�k�ehir belediye ba�kan�, hukuka ayk�r� g�rd��� belediye meclisi kararlar�n�, yedi g�n i�inde gerek�esini de belirterek yeniden g�r���lmek �zere belediye meclisine iade edebilir.

Yeniden g�r���lmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden g�r���lmesi istenip de b�y�k�ehir belediye meclisi �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�uyla �srar edilen kararlar kesinle�ir.

B�y�k�ehir belediye ba�kan�, meclisin �srar� ile kesinle�en kararlar aleyhine on g�n i�inde idar� yarg�ya ba�vurabilir.

Kararlar, kesinle�ti�i tarihten itibaren en ge� yedi g�n i�inde mahallin en b�y�k m�lk� idare amirine g�nderilir. M�lk� idare amirine g�nderilmeyen kararlar y�r�rl��e girmez.

M�lk� idare amiri hukuka ayk�r� g�rd��� kararlar aleyhine on g�n i�inde idar� yarg� mercilerine ba�vurabilir.

�l�e ve ilk kademe belediye meclislerinin b�t�e ve imarla ilgili olanlar d���ndaki kararlar� dayanak belgeleriyle birlikte b�y�k�ehir belediye ba�kan�na g�nderilir. B�y�k�ehir belediye ba�kan�, yedi g�n i�inde, gerek�esini de belirterek hukuka ayk�r� g�rd��� kararlar�n yeniden g�r���lmesini isteyebilir. �lgili meclis, �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�u ile karar�nda �srar ederse karar kesinle�ir.

Kesinle�en kararlar yedi g�n i�inde b�y�k�ehir belediyesine g�nderilir. Belediye ba�kan�, kesinle�en karar�n iptali i�in on g�n i�inde idar� yarg� merciine ba�vurabilir.

B�y�k�ehir kapsam�ndaki il�e ve ilk kademe belediye meclisleri taraf�ndan al�nan imara ili�kin kararlar, karar�n geli�inden itibaren �� ay i�inde b�y�k�ehir belediye meclisi taraf�ndan naz�m imar pl�n�na uygunlu�u y�n�nden incelenerek aynen veya de�i�tirilerek kabul edildikten sonra b�y�k�ehir belediye ba�kan�na g�nderilir.

�htisas komisyonlar�

MADDE 15.- B�y�k�ehir belediye meclisi, her d�nem ba�� toplant�s�nda, �yeleri aras�ndan se�ilecek en az be�, en �ok dokuz ki�iden olu�an ihtisas komisyonlar� kurabilir.

�htisas komisyonlar�, her siyas� parti grubunun ve ba��ms�z �yelerin b�y�k�ehir belediye meclisindeki �ye say�s�n�n meclis �ye tam say�s�na oranlanmas� suretiyle olu�ur. �mar ve bay�nd�rl�k komisyonu, �evre ve sa�l�k komisyonu, pl�n ve b�t�e komisyonu, e�itim, k�lt�r, gen�lik ve spor komisyonu ile ula��m komisyonunun kurulmas� zorunludur.

Meclis toplant�s�n� m�teakip imar komisyonu en fazla on i�g�n�, di�er komisyonlar ise be� i� g�n� toplanarak kendisine havale edilen i�leri sonu�land�r�r. Komisyon bu s�renin sonunda raporunu meclise sunmad��� takdirde, konu meclis ba�kanl��� taraf�ndan do�rudan meclis g�ndemine al�n�r.

Komisyon �al��malar�nda uzman ki�ilerden yararlan�labilir. G�ndemdeki konularla ilgili olmak �zere; kurum temsilcileri, kamu kurumu niteli�indeki meslek kurulu�lar�,� �niversitelerin ilgili b�l�mlerinin, sendikalar (oda �st kurulu�u bulunan yerlerde �st kurulu�un, sendika konfederasyonunun bulundu�u yerde konfederasyonun) ve uzmanla�m�� sivil� toplum �rg�tlerinin temsilcileri ile davet edilen uzman ki�iler, oy hakk� olmaks�z�n ihtisas komisyonu toplant�lar�na kat�labilir ve g�r�� bildirebilir.

�htisas komisyonlar�n�n g�rev alan�na giren i�ler bu komisyonlarda g�r���ld�kten sonra b�y�k�ehir belediye meclisinde karara ba�lan�r.

Komisyon raporlar� alen�dir, �e�itli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere b�y�k�ehir belediye meclisi taraf�ndan belirlenecek maliyet bedeli kar��l���nda verilir.�

B�y�k�ehir belediye enc�meni

MADDE 16.- B�y�k�ehir belediye enc�meni, belediye ba�kan�n�n ba�kanl���nda, belediye meclisinin her y�l�n ilk ola�an toplant�s�nda kendi �yeleri aras�ndan bir y�l i�in gizli oyla se�ece�i be� �ye ile biri genel sekreter, biri mal� hizmetler birim amiri olmak �zere belediye ba�kan�n�n her y�l birim amirleri aras�ndan se�ece�i be� �yeden olu�ur.

Belediye ba�kan�n�n kat�lamad��� toplant�larda, enc�men toplant�lar�na genel sekreter ba�kanl�k eder.

B�y�k�ehir belediye enc�meninin ba�kan� ve se�ilmi� �yelerine, (12.000) g�sterge rakam�n�n Devlet memur ayl�klar� i�in belirlenen katsay� ile �arp�m� sonucu bulunacak miktarda ayl�k br�t �denek verilir. Enc�menin memur �yelerine bu miktar�n yar�s� �denir.

B�y�k�ehir belediye ba�kan�

MADDE 17.- B�y�k�ehir belediye ba�kan�, b�y�k�ehir belediye idaresinin ba�� ve t�zel ki�ili�inin temsilcisidir. B�y�k�ehir belediye ba�kan�, ilgili kanunda g�sterilen esas ve usullere g�re b�y�k�ehir belediyesi s�n�rlar� i�indeki se�menler taraf�ndan do�rudan se�ilir.

B�y�k�ehir belediye ba�kan vekili, Belediye Kanunundaki usullere g�re belirlenir. Ancak, b�y�k�ehir kapsam�ndaki il�e ve ilk kademe belediye ba�kanlar� b�y�k�ehir belediye ba�kan vekili olamaz.

B�y�k�ehir ve b�y�k�ehir kapsam�ndaki il�e ve ilk kademe belediye ba�kanlar� g�revlerinin devam� s�resince siyasi partilerin y�netim ve denetim organlar�nda g�rev alamaz; profesyonel spor kl�plerinin ba�kanl���n� yapamaz ve y�netiminde bulunamaz.

B�y�k�ehir belediye ba�kan�n�n g�rev ve yetkileri

MADDE 18.- B�y�k�ehir belediye ba�kan�n�n g�rev ve yetkileri �unlard�r:

a) Belediye te�kilat�n�n en �st amiri olarak belediye te�kil�t�n� sevk ve idare etmek, beldenin ve belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.�

b) Belediyeyi stratejik pl�na uygun olarak y�netmek, belediye idaresinin kurumsal stratejilerini olu�turmak, bu stratejilere uygun olarak b�t�eyi haz�rlamak ve uygulamak, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans �l��tlerini belirlemek, izlemek ve de�erlendirmek, bunlarla ilgili raporlar� meclise sunmak.

c) B�y�k�ehir belediye meclisi ve enc�menine ba�kanl�k etmek, bu organlar�n kararlar�n� uygulamak.

d) Bu Kanunla b�y�k�ehir belediyesine verilen g�rev ve hizmetlerin etkin ve verimli bir �ekilde uygulanabilmesi i�in gerekli �nlemleri almak.

e) B�y�k�ehir belediyesinin ve ba�l� kurulu�lar� ile i�letmelerinin etkin ve verimli y�netilmesini sa�lamak, b�y�k�ehir belediyesi ve ba�l� kurulu�lar� ile i�letmelerinin b�t�e tasar�lar�n�, b�t�e �zerindeki de�i�iklik �nerilerini ve b�t�e kesin hesap cetvellerini haz�rlamak.

f) B�y�k�ehir belediyesinin hak ve menfaatlerini izlemek, alacak ve gelirlerinin tahsilini sa�lamak.

g) Yetkili organlar�n karar�n� almak �art�yla, b�y�k�ehir belediyesi ad�na s�zle�me yapmak, kar��l�ks�z ba���lar� kabul etmek ve gerekli tasarruflarda bulunmak.

h) Mahkemelerde davac� veya daval� s�fat�yla ve resm� mercilerde b�y�k�ehir belediyesini temsil etmek, belediye ve ba�l� kurulu� avukatlar�na veya �zel avukatlara temsil ettirmek.

i) Belediye personelini atamak, belediye ve ba�l� kurulu�lar�n� denetlemek.

j) Gerekti�inde bizzat nik�h k�ymak.

k) Di�er kanunlar�n belediye ba�kanlar�na verdi�i g�rev ve yetkilerden b�y�k�ehir belediyesi g�revlerine ili�kin olan hizmetleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak.

l) Gerekti�inde g�rev ve yetkilerinden bir veya birka��n� il�e veya ilk kademe belediye ba�kan�na devretmek.

m) B�t�ede yoksul ve muhta�lar i�in ayr�lan �dene�i kullanmak, �z�rl�lerle ilgili faaliyetlere destek olmak �zere �z�rl� merkezleri olu�turmak.

B�y�k�ehir belediyelerinin 7 nci maddeye g�re il�e ve alt kademe belediyelerine g�revlerini devretmeleri i�in b�y�k�ehir belediye ba�kan�n�n uygun g�r��� aran�r.

Belediye ba�kanl���n�n sona ermesi

MADDE 19.- Belediye Kanunundaki h�k�mler sakl� kalmak kayd�yla b�y�k�ehir belediye meclisinin feshine neden olan eylem ve i�lemlere kat�lan b�y�k�ehir, il�e ve ilk kademe belediye ba�kanlar�n�n g�revlerine Dan��tay karar�yla son verilir.

Dan��manlar

MADDE 20.- N�fusu ikimilyonu a�an b�y�k�ehir belediyelerinde on, di�er b�y�k�ehir belediyelerinde be�i ge�memek �zere ba�kan dan��man� g�revlendirilebilir. Dan��man olarak g�revlendirileceklerin� en� az� d�rt� y�ll�k� y�ksek� ��renim kurumlar�ndan� mezun� olmas�� �artt�r. Dan��man olarak g�revlendirilme, memuriyete ge�i�, s�zle�meli veya i��i stat�s�nde �al��ma dahil, ilgililer a��s�ndan herhangi bir hak te�kil etmez. Dan��manlar�n g�rev s�releri s�zle�me s�resi ile s�n�rl�d�r. Ancak bu s�re belediye ba�kan�n�n g�rev s�resini a�amaz.

Dan��manlara, her t�rl� �demeler d�hil, b�y�k�ehir belediyesi genel sekreterine �denen br�t ayl�k miktar�n�n % 75'ini a�mamak �zere belediye meclisinin belirledi�i miktarda br�t �cret �denir.

BE��NC� B�L�M

B�y�k�ehir Belediyesi Te�kil�t� ve Personeli

B�y�k�ehir belediyesi te�kil�t�

MADDE 21.- B�y�k�ehir belediyesi te�kil�t�; norm kadro esaslar�na uygun olarak genel sekreterlik, daire ba�kanl�klar� ve m�d�rl�klerden olu�ur.

Birimlerin kurulmas�, kald�r�lmas� veya birle�tirilmesi b�y�k�ehir belediyesi meclisinin karar� ile olur.

B�y�k�ehir belediyesinde ba�kan yard�mc�s� bulunmaz. Hizmetlerin etkili ve verimli bir �ekilde y�r�t�lebilmesi i�in, genel sekretere yard�mc� olmak �zere, n�fusu ��milyonun �zerindeki b�y�k�ehir belediyelerinde en fazla be�, di�erlerinde en fazla �� genel sekreter yard�mc�s� atanabilir.

B�y�k�ehir belediyesinde hizmetlerin y�r�t�lmesi belediye ba�kan� ad�na onun direktifi ve sorumlulu�u alt�nda mevzuat h�k�mlerine, belediyenin ama� ve politikalar�na, stratejik pl�n�na ve y�ll�k programlar�na uygun olarak genel sekreter ve yard�mc�lar� taraf�ndan sa�lan�r.

Personel istihdam�

MADDE 22.- B�y�k�ehir belediyesi personeli b�y�k�ehir belediye ba�kan� taraf�ndan atan�r.� Personelden m�d�r ve �st� unvanl� olanlar ilk toplant�da b�y�k�ehir belediye meclisinin bilgisine sunulur.

Genel sekreter, belediye ba�kan�n�n teklifi �zerine ��i�leri Bakan� taraf�ndan atan�r. Genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmeti s�n�f�na dahil bakanl�k genel m�d�rleri, genel sekreter yard�mc�s� kadrosuna atananlar ise bakanl�k ba��ms�z daire ba�kanlar� i�in ilgili mevzuat�nda �ng�r�len t�m haklardan aynen yararlan�rlar.

B�y�k�ehir belediyesi daire ba�kanlar�, ba�l� genel m�d�rl�klerin daire ba�kanlar�n�n yararland��� makam ve g�rev tazminat�ndan aynen yararlan�rlar.

S�zle�meli ve i��i stat�s�nde �al��anlar hari� belediye memurlar�na, ba�ar� durumlar�na g�re toplam memur say�s�n�n % 10'unu ve Devlet memurlar�na uygulanan ayl�k katsay�n�n (30.000) g�sterge rakam� ile �arp�m� sonucu bulunacak miktar� ge�memek �zere hastal�k ve y�ll�k izinleri dahil olmak �zere, �al��t�klar� s�relerle orant�l� olarak enc�men karar�yla y�lda en fazla iki kez ikramiye �denebilir.

 

ALTINCI B�L�M

Mal� H�k�mler

B�y�k�ehir belediyesinin gelirleri

MADDE 23.- B�y�k�ehir belediyesinin gelirleri �unlard�r:

a) Genel b�t�e vergi gelirleri tahsil�t toplam� �zerinden il�e ve ilk kademe belediyelerine verilen paylardan Bakanlar Kurulu taraf�ndan belirlenecek oranlar i�inde ayr�larak �ller Bankas� taraf�ndan g�nderilecek pay.

b) B�y�k�ehir belediye s�n�rlar� i�inde yap�lan genel b�t�e vergi gelirleri tahsil�t toplam� �zerinden Maliye Bakanl��� taraf�ndan hesaplan�p, ertesi ay�n sonuna kadar ilgili b�y�k�ehir belediyesine yat�r�lacak % 5 pay.

c) 2464 say�l� Belediye Gelirleri Kanununda yer alan oran ve esaslara g�re b�y�k�ehir belediyesince tahsil olunacak at yar��lar� dahil m��terek bahislerden elde edilen E�lence Vergisinin % 20�si m��terek bahislere konu olan yar��lar�n yap�ld��� yerin belediyesine, % 30�u n�fuslar�na g�re da��t�lmak �zere di�er il�e ve ilk kademe belediyelerine ayr�ld�ktan sonra kalan % 50'si.

d) B�y�k�ehir belediyesine b�rak�lan sosyal ve k�lt�rel tesisler, spor, e�lence ve dinlenme yerleri ile ye�il sahalar i�inde tahsil edilecek her t�rl� belediye vergi, resim ve har�lar�.

e) 7 nci maddenin birinci f�kras�n�n (g) bendinde belirtilen alanlar ile bu alanlara cephesi bulunan binalar �zerindeki her t�rl� il�n ve reklamlar�n vergileri ile asma, tahsis ve bak�m �cretleri.

f) 7 nci maddenin (f) bendine g�re tespit edilen park yerlerinin i�letilmesinden elde edilen gelirin il�e ve� ilk kademe belediyelerine, n�fuslar�na g�re da��t�lacak %50'sinden sonra kalacak %50'si.

g) Hizmetlerin b�y�k�ehir belediyesi taraf�ndan yap�lmas� �art�yla 2464 say�l� Belediye Gelirleri Kanununda belirtilen oran ve esaslara g�re al�nacak yol, su ve kanalizasyon harcamalar�na kat�lma paylar�.

h) Kira, faiz ve ceza gelirleri.

i) Kamu idare ve m�esseselerinin yard�mlar�.

j) Ba�l� kurulu�lar�n kesin hesaplar�ndaki gelirleri ile giderleri aras�nda olu�an fazlal�k sonucu aktar�lacak gelirler.

k) B�y�k�ehir belediyesi iktisad� te�ebb�slerinin safi has�l�t�ndan b�y�k�ehir belediye meclisi taraf�ndan belirlenecek oranda al�nan hisseler.

l)� B�y�k�ehir belediyesinin ta��n�r ve ta��nmaz mal gelirleri.

m) Yap�lacak hizmetler kar��l��� al�nacak �cretler.

n) �artl� ve �arts�z ba���lar.

o) Di�er gelirler.

Bakanlar Kurulu, birinci f�kran�n (b) bendindeki % 5 pay oran�n� iki kat�na kadar art�rmaya veya kanun� haddine indirmeye yetkilidir. Bu pay�n %75'i bu tutardan d���lerek do�rudan ilgili belediye hesab�na, kalan %25'i ise b�y�k�ehir belediyelerine n�fuslar�na g�re da��t�l�r. Hesaplama ve da��t�m i�lemleri Maliye Bakanl���nca yap�l�r.

B�y�k�ehir belediyeleri ve ba�l� kurulu�lar� ile� il�e ve ilk kademe belediyeleri; tahsil ettikleri vergiler ve benzeri mal� y�k�ml�l�klerden birbirlerine �demeleri gereken paylar ile su, at�k su ve do�algaz bedellerini zaman�nda yat�rmad�klar� takdirde,� ilgili belediye veya ba�l� kurulu�un� talebi �zerine s�z konusu tutar, �ller Bankas� taraf�ndan, y�k�ml� belediyenin genel b�t�e vergi gelirleri pay�ndan kesilerek alacakl� belediyenin hesab�na aktar�l�r. Gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her t�rl� zarar�n tazmini ile ilgili olarak b�y�k�ehir belediye ba�kan� ve sayman �ahsen sorumludur. Bu f�kra h�km�, il�e ve ilk kademe belediyeleri hesab�na yap�lacak her t�rl� aktarmalar� zaman�nda yapmayan b�y�k�ehir belediye ba�kan�, ba�l� kurulu� genel m�d�rleri ve saymanlar� hakk�nda da uygulan�r.

B�y�k�ehir belediyesinin giderleri

MADDE 24.- B�y�k�ehir belediyesinin giderleri �unlard�r:

a) Belediye hizmet binalar� ve tesislerin temini, bak�m ve onar�m� i�in yap�lan giderler.

b) Belediye personeline ve belediyenin se�ilmi� organlar�n�n �yelerine �denen maa�, �cret, �denek, huzur hakk�, yolluklar, hizmete ili�kin e�itim ile di�er giderler.

c) �l�e, ilk kademe belediyeleri ile ba�l� kurulu�lara yapacaklar� yard�mlar ve ortak proje giderleri.

d) Her t�rl� alt yap�, yap�m, onar�m ve bak�m giderleri.

e) Belediye zab�ta ve itfaiye hizmetleri ile di�er g�rev ve hizmetlerin y�r�t�lmesi i�in yap�lacak giderler.

f) Vergi, resim, har�, kat�lma pay�, hizmet kar��l��� al�nacak �cretler ve di�er gelirlerin takip ve tahsili i�in yap�lacak giderler.

g) Belediyenin kurulu�una kat�ld��� �irket, kurulu� ve birliklerle ilgili ortakl�k pay� ile �yelik aidat� giderleri.

h) Mezarl�klar�n tesisi, korunmas� ve bak�m�na ili�kin giderler.

i) Faiz, bor�lanmaya ili�kin di�er �demeler ve sigorta giderleri.

j) Dar gelirli, yoksul, muhta� ve kimsesizler ile �z�rl�lere yap�lacak sosyal hizmet ve yard�mlar.

k) Dava takip ve icra giderleri.

l) Temsil, t�ren, a��rlama ve tan�t�m giderleri.

m) Avukatl�k, dan��manl�k ve denetim �demeleri.�

n) Kamu yarar� g�r�len konularda yurt i�i ve yurt d��� kamu sekt�r�, �zel sekt�r ve sivil toplum �rg�tleriyle birlikte yap�lan ortak hizmetler ve di�er proje giderleri.�

o) Spor, sosyal, k�lt�rel ve bilimsel etkinlikler i�in yap�lan giderler.

p) B�y�k�ehir belediye hizmetleriyle ilgili olarak yap�lan kamuoyu yoklamas� ve ara�t�rmas� giderleri.

r) Kanunla verilen g�revler ve hizmetlerin y�r�t�lmesi i�in yap�lan di�er giderler.

B�y�k�ehir belediye b�t�esi

MADDE 25.- B�y�k�ehir belediye b�t�esi ile il�e ve ilk kademe belediyelerinden gelen b�t�eler b�y�k�ehir belediye meclisine sunulur ve b�y�k�ehir belediye meclisince yat�r�m ve hizmetler aras�nda b�t�nl�k sa�layacak bi�imde aynen veya de�i�tirilerek kabul edilir.

B�y�k�ehir, il�e ve ilk kademe belediye b�t�eleri, b�y�k�ehir belediye meclisinde ayn� toplant� d�neminde ve birlikte g�r���lerek karara ba�lan�r ve tek b�t�e h�linde bast�r�l�r.

B�y�k�ehir belediye meclisi, il�e ve ilk kademe belediyelerinin b�t�elerini kabul ederken;

a) B�t�e metnindeki kanun, t�z�k ve y�netmeliklere� ayk�r� madde ve ibareleri ��karmaya veya de�i�tirmeye,

b) Belediyenin tahsile yetkili olmad��� gelirleri ��karmaya, kanun� s�n�rlar �zerinde veya alt�nda belirlenmi� olan vergi ve har�lar�n oran ve miktarlar�n� kanunda �ng�r�len s�n�rlar�na �ekmeye,

c) Kesinle�mi� belediye bor�lar� i�in b�t�eye konulmas� gerekip de konulmam�� �dene�i eklemeye,

d) Ortak yat�r�m program�na al�nan yat�r�mlar i�in gerekli �dene�i eklemeye,

Yetkilidir.

B�y�k�ehir belediye meclisince il�e ve ilk kademe belediye b�t�elerinde yap�lan de�i�ikliklere kar�� on g�n i�inde Dan��taya itiraz edilebilir. Dan��tay, itiraz� otuz g�n i�inde karara ba�lar.

B�t�enin haz�rlanmas� ve uygulanmas�na ili�kin di�er hususlarda Belediye Kanunu h�k�mleri uygulan�r.

�irket kurulmas�

MADDE 26.- B�y�k�ehir belediyesi kendisine verilen g�rev ve hizmet alanlar�nda, ilgili mevzuatta belirtilen usullere g�re sermaye �irketleri kurabilir. Genel sekreter ile belediye ve ba�l� kurulu�lar�nda y�neticilik s�fat�n� haiz personel bu �irketlerin y�netim ve denetim kurullar�nda g�rev alabilirler. B�y�k�ehir belediyesi, kendine ait b�fe, otopark ve �ay bah�elerini i�letebilir; ya da bu yerlerin belediye veya ba�l� kurulu�lar�n�n % 50�sinden fazlas�na ortak oldu�u �irketler ile bu �irketlerin % 50�sinden fazlas�na ortak oldu�u �irketlere, 2886 say�l� Devlet �hale Kanunu h�k�mlerine tabi olmaks�z�n belediye meclisince belirlenecek s�re ve bedelle i�letilmesini devredebilir.

 

YED�NC� B�L�M

�e�itli H�k�mler

Belediyeler aras� hizmet ili�kileri ve koordinasyon

MADDE 27.- B�y�k�ehir kapsam�ndaki belediyeler aras�nda hizmetlerin yerine getirilmesi bak�m�ndan uyum ve koordinasyon, b�y�k�ehir belediyesi taraf�ndan sa�lan�r. B�y�k�ehir, il�e ve ilk kademe belediyeleri aras�nda hizmetlerin y�r�t�lmesiyle ilgili ihtil�f ��kmas� durumunda, b�y�k�ehir belediye meclisi y�nlendirici ve d�zenleyici kararlar almaya yetkilidir.

Yeni kurulan b�y�k�ehir belediyelerinde meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park, spor ve k�lt�rel tesislerin b�y�k�ehir belediyesi ile b�y�k�ehir kapsam�ndaki di�er belediyeler aras�nda da��l�m�na ili�kin esaslar b�y�k�ehir belediye meclisi taraf�ndan belirlenir.

B�y�k�ehir belediyesi m�cavir alanlar�n�n il�e ve ilk kademe belediyeleri aras�ndaki b�l���m� b�y�k�ehir belediye meclisince yap�l�r.

B�y�k�ehir belediyesi, 7 nci maddede say�lan hizmetleri, mal� ve teknik imk�nlar� �er�evesinde, n�fus ve hizmet alanlar�n� dikkate alarak, bu hizmetlerden yararlanacak b�y�k�ehir kapsam�ndaki di�er belediyeler aras�nda dengeli olarak y�r�tmek zorundad�r. �l�e veya ilk kademe belediyelerine ait g�revlerden bir veya birka��, bedeli kendileri taraf�ndan kar��lanmak ve istekte bulunmak kayd�yla, b�y�k�ehir belediye meclisinin karar�na dayanarak, ortakla�a veya bizzat b�y�k�ehir belediyesi taraf�ndan yap�labilir.

B�y�k�ehir belediyesi, il�e ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler geli�tirebilir ve yat�r�m yapabilir. B�y�k�ehir belediyesi, kesinle�mi� en son y�l b�t�e gelirinin % 3��n� a�mamak ve b�t�ede �dene�i ayr�lm�� olmak �art�yla, ilgili belediyenin yat�r�m program�nda yer alan projelerin finansman� i�in b�y�k�ehir belediye ba�kan�n�n teklifi� ve meclisin karar�yla il�e ve ilk kademe belediyelerine mal� ve ayn� yard�m yapabilir.

B�y�k�ehir belediyesi ile ba�l� kurulu�lar�, belediye ba�kan�n�n onay� ile birbirlerinin nakit ihtiyac�n� kar��layabilir. Bu �ekildeki �d�n� vermelerde faiz uygulanmaz.

Yap�lacak herhangi bir yat�r�m�n b�y�k�ehir belediyesi ile ba�l� kurulu�lar�ndan bir veya birka��n� ayn� anda ilgilendirdi�i ve tek elden yap�lmas�n�n maliyetleri d���rece�inin anla��ld��� durumlarda, b�y�k�ehir belediye meclisi, yat�r�m� kurulu�lardan birinin yapmas�na karar verebilir. Bu takdirde yat�r�m�n ilgili di�er kurumu ilgilendiren k�sm�na ait harcama tutar� o kurumun hesab�nda bor�, yat�r�mc� kurulu� hesab�nda alacak olarak g�sterilir.

Di�er h�k�mler

MADDE 28.- Belediye Kanunu ve di�er ilgili Kanunlar�n bu kanuna ayk�r� olmayan h�k�mleri ilgisine g�re b�y�k�ehir, b�y�k�ehir il�e ve ilk kademe belediyeleri hakk�nda da uygulan�r.�

De�i�tirilen h�k�mler

MADDE 29.- 18.1.1984 tarihli ve 2972 say�l� Mahall� �dareler ile Mahalle Muhtarl�klar� ve �htiyar Heyetleri Se�imi Hakk�nda Kanunun 4 �nc� maddesi a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir.

Madde 4.- B�y�k�ehir belediye ba�kan�n�n se�iminde, se�im �evresi b�y�k�ehir belediye s�n�rlar� i�idir.

B�y�k�ehir belediye s�n�rlar� i�indeki il�e ve ilk kademe belediye ba�kan� ve belediye meclis �yelerinin se�imlerinde se�im �evreleri, il�e ve ilk kademe belediyesinin s�n�rlar� i�idir.

MADDE 30.- 2972 say�l� Kanunun 24 �nc� maddesinin (a) bendindeki "her il�e" ibaresinden sonra gelmek �zere "ve ilk kademe belediyesi" ibaresi eklenmi�tir.

Y�r�rl�kten kald�r�lan h�k�mler

MADDE 31.- 27.6.1984 tarihli ve 3030 say�l� B�y�k �ehir Belediyelerinin Y�netimi Hakk�nda Kanun H�km�nde Kararnamenin De�i�tirilerek Kabul� Hakk�nda Kanun ile ayn� Kanunun ek ve de�i�iklikleri; 9.8.1983 tarihli ve 2872 say�l� �evre Kanununun 24 �nc� maddesinin� birinci f�kras�n�n (a) bendinin ���nc� paragraf� y�r�rl�kten kald�r�lm��t�r.

GE��C� MADDE 1.- B�y�k�ehir belediyeleri, bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren en ge� iki y�l i�inde b�y�k�ehirin 1/25.000 �l�ekli naz�m imar pl�nlar�n� yapar veya yapt�r�r.

GE��C� MADDE 2.- Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihte; b�y�k�ehir belediye s�n�rlar�, �stanbul ve Kocaeli ilinde, il m�lk� s�n�r�d�r. Di�er b�y�k�ehir belediyelerinde, mevcut valilik binas� merkez kabul edilmek ve il m�lk� s�n�rlar� i�inde kalmak �art�yla, n�fusu birmilyona kadar olan b�y�k�ehirlerde yar��ap� yirmi kilometre, n�fusu birmilyondan ikimilyona kadar olan b�y�k�ehirlerde yar��ap� otuz kilometre, n�fusu ikimilyondan fazla olan b�y�k�ehirlerde yar��ap� elli kilometre olan dairenin s�n�r� b�y�k�ehir belediyesinin s�n�r�n� olu�turur.

Bu s�n�rlar i�erisinde kalan il�eler b�y�k�ehir il�e belediyeleri, beldeler b�y�k�ehir ilk kademe belediyeleri haline gelir. Bu belediyeler hakk�nda bu Kanun ile Belediye Kanununun belediyelerin t�zel ki�iliklerinin kald�r�lmas�na veya ba�ka bir belediyeye kat�lmas�na ili�kin h�k�mleri uygulanmaz.

Bu s�n�rlar i�inde kalan k�ylerin t�zel ki�ili�i sona ererek mahalleye d�n���r. Bu �ekilde olu�an mahallelerin kat�laca�� il�e veya ilk kademe belediyesi, b�y�k�ehir belediye meclisince belirlenir. Orman k�ylerinin t�zel ki�ili�i devam eder. Ancak ormanlarla ilgili di�er kanun h�k�mleri sakl� kalmak �zere bu k�yler imar bak�m�ndan b�y�k�ehir belediyesinin m�cavir alan� say�l�rlar. Bu k�ylerde su ve kanalizasyon hizmetlerini y�r�tme g�rev ve yetkisi ilgili b�y�k�ehir belediyesine ba�l� su ve kanalizasyon idaresine aittir.

Birinci f�kra gere�ince b�y�k�ehir belediyesi kapsam�na al�nan il�elerin m�lk� s�n�rlar� i�inde kalan belediye ve k�yler ile, b�y�k�ehir belediyesi kapsam�na al�nan belediyelerin m�cavir alan s�n�rlar� i�erisinde bulunan k�ylerden; birinci f�krada belirtilen mesafelerin d���nda kalan belediye ve k�yler, bu Kanunun yay�m� tarihinden itibaren alt� ay i�inde belediye meclisi veya k�y ihtiyar heyetinin talebi �zerine b�y�k�ehir belediye meclisinin karar� ve ��i�leri Bakanl���n�n onay� ile ba�ka bir i�leme gerek kalmaks�z�n b�y�k�ehir belediye s�n�rlar� i�ine al�nabilir. Bu k�ylerin mahalle olarak hangi il�e veya ilk kademe belediyesine kat�lacaklar� ayn� meclis karar�nda g�sterilir.

Birinci f�kra gere�ince b�y�k�ehir kapsam�na al�nan belediyelerin s�n�rlar�nda yerle�im d�zeni gerekleri dikkate al�narak bu Kanunun yay�m� tarihinden itibaren bir sene i�inde b�y�k�ehir belediye meclisinin talebi �zerine ��i�leri Bakanl���nca gerekli de�i�iklikler yap�labilir.

B�y�k�ehir belediye s�n�rlar�na al�nan belediyelerin organlar� b�y�k�ehir belediyesi il�e veya ilk kademe belediyesi organlar�; k�y muhtar ve ihtiyar heyeti ise mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti olarak ilk mahalli idareler genel se�imine kadar g�revlerine devam ederler.

T�zel ki�ili�i kalkan k�ylerin malvarl�klar� hak, alacak ve bor�lar� mahalle olarak kat�ld�klar� belediyeye devredilir.

B�y�k�ehir belediye kapsam�na al�nma nedeniyle meydana gelecek m�lki s�n�r de�i�iklikleri kat�lma durumuna uygun olarak 5442 say�l� �l �daresi Kanunu h�k�mlerine g�re ��z�l�r.

GE��C� MADDE 3.- B�y�k�ehir belediyeleri ve bunlara ba�l� kurulu�lar ile sermayesinin��� % 50'sinden fazlas� b�y�k�ehir belediyelerine ait �irketlerin; 30.6.2004 tarihi itibariyle kamu kurum ve kurulu�lar�na olan kamu ve �zel hukuka tabi alacaklar�, bunlar�n di�er kamu kurum ve kurulu�lar�na olan bor�lar�na kar��l�k olmak �zere bu Kanunun yay�m�n� izleyen alt� ay i�inde mahsup edilir. Bu madde kapsam�ndaki alacak ve bor� ifadesi bu alacak ve bor�lara ili�kin fer�ileri ve cezalar� da kapsar.

Yukar�daki f�kra kapsam�nda yer alan kurulu�lar�n mahsup i�lemine konu olan veya olmayan bor�lar�, genel b�t�e vergi gelirlerinden her ay ayr�lacak paylar�n�n % 40'�n� ge�memek �zere kesinti yap�larak tahsil edilir.

Bu maddeye g�re yap�lacak mahsup ve kesinti i�lemleri y�l� b�t�e kanunlar� ile ili�kilendirilmeksizin ilgili kurulu� ile uzla�ma komisyonu taraf�ndan belirlenir; Hazine M�ste�arl���n�n ba�l� oldu�u Bakan�n �nerisi �zerine Bakanlar Kurulu taraf�ndan karara ba�lan�r. Bakanlar Kurulu, ilgili kurulu�lar�n bor� �deme kapasitelerini de dikkate alarak �denecek tutarlar� taksitlendirmeye, taksitlendirilen k�sma Kanunun yay�m�n� izleyen g�nden itibaren zam ve faiz uygulatmamaya, bu bor�lar�n fer�i ve cezalar�n� ge�memek �zere indirim yapmaya yetkilidir.

Uzla�ma komisyonu Hazine M�ste�arl���n�n ba�l� oldu�u Bakan taraf�ndan g�revlendirilecek bir ba�kan ile ��i�leri Bakanl���, Maliye Bakanl���, Devlet Planlama Te�kilat� M�ste�arl���, Hazine M�ste�arl���, Say��tay Ba�kanl��� ve �ller Bankas�ndan birer temsilciden olu�ur. B�y�k�ehir belediyeleri i�in ayr�ca uzla�ma komisyonu kurulmaz. Belediyeler i�in kurulan komisyon b�y�k�ehir belediyeleri i�in de g�rev yapar.�

GE��C� MADDE 4.- Bu Kanunun yay�m� tarihinde profesyonel spor kul�plerinin ba�kanl���n� yapan veya y�netiminde bulunan belediye ba�kanlar�, en ge� 1.1.2005 tarihine kadar bu kul�plerin ba�kanl���ndan ve y�netimindeki g�revlerinden ayr�l�rlar.

Y�r�rl�k

MADDE 32.- Bu Kanunun 23 �nc� maddesinin� birinci f�kras�n�n (b) bendi 1.1.2005 tarihinde, ayn� maddenin ikinci f�kras� yay�m�n� izleyen ay ba��nda, di�er maddeleri ise yay�m� tarihinde y�r�rl��e girer.

Y�r�tme

MADDE 33.- Bu Kanun h�k�mlerini Bakanlar Kurulu y�r�t�r.